Een agenda voor de gelukkige stad

Wat is de agenda voor de gelukkige stad? Afgelopen week kwamen zo’n honderd geïnteresseerden bijeen om zich te buigen over deze vraag. De afgelopen drie jaar hebben de studenten in het kennis- en innovatielab De Gelukkige Stad vanuit steeds een ander startpunt onderzocht en ontworpen; een plek, hun eigen dagelijks leven en interviews met stadsbewoners vormden de aanleiding voor allerlei projecten. Vanaf dit jaar zijn het de grote stedelijke vraagstukken die de ‘geluksagenda’ gaan bepalen. Mobiliteit, zorg, sport en wonen bijvoorbeeld, hoe zijn deze in een gelukkige stad georganiseerd? Resultaat: een verzameling verrassende onderzoeksvragen waar honoursstudenten én afstudeerders straks uit kunnen putten.

Professionals, studenten, en geïnteresseerden vanuit organisaties en stichtingen kwamen bijeen in het Groot Handelsgebouw in Rotterdam, waar Sem Carree, eigenaar van de Kleinhandel, ze welkom heette. Na een introductie door Gertjan de Werk vanuit het Centre for Sustainability en Robbert Jan van der Veen, initiatiefnemer van De Gelukkige Stad, werd de dag afgetrapt met twee lezingen van de ambassadeurs vanuit Delft en Rotterdam als inspiratie voor de rest van de dag.

Pieter Desmet, hoogleraar positive design aan de faculteit Industrieel Ontwerpen in Delft, gaf als eerste zijn lezing. “Een zaterdag heb ik alles gefotografeerd dat ik aanraakte, de wekker, bestek, mijn fiets, een tas… Elke interactie triggert (kleine) emoties op en op een dag zijn dat er ontzettend veel.” Inzicht in de honderden verschillende emoties die producten (en ook onze omgeving) oproepen en hoe dit ons gedrag beïnvloedt kan ontwerpers volgens Desmet veel leren. Vervolgens legde hij zijn ‘positive design framework’ uit, een methode voor ontwerpen voor geluk, waarmee de studenten in het honoursvak zullen werken. Geluk is een combinatie tussen ‘pleasure’ of positieve emoties, ‘virtue’ of het gevoel het goede te doen voor de ander en voor de wereld, en ‘personal significance’, persoonlijke groei en ontwikkeling. Een gelaagd begrip hiervan kan het ontwerp van niet alleen producten, maar ook bijvoorbeeld interventies in de stad, tillen van ‘feelgood’ naar iets dat ons werkelijk gelukkig maakt.

ronde_tafel-10Prof. Pieter Desmet en prof. Lucas Meijs in gesprek met het publiek over vrijwilligerswerk en geluk in de stad.

Vervolgens sprak Lucas Meijs, hoogleraar Volunteering, Civil Society and Businesses aan de Rotterdam School of Management over vrijwilligerswerk in de stad. “Eigenlijk is vrijwilligerswerk de ‘sweet spot’ van het verhaal van Pieter; het is een goede zaak waarmee je wat betekent voor het collectief, het is vaak leuk om te doen, en je kunt je netwerk en vaardigheden laten groeien.” Meijs vertelt dat maar liefst 50% van de Nederlanders het afgelopen jaar vrijwilligerswerk heeft gedaan, gemiddeld tussen de vier en vijf uur per week. “Er is ontzettend veel energie, blijkbaar willen we graag helpen.” Vooral in de sport is het erg goed georganiseerd. Ook op andere gebieden zouden we de intrinsieke motivatie van burgers goed kunnen inzetten. De Civil Society, als derde domein naast de markt en overheid dat zich kenmerkt zich door vrijheid: zelfgekozen werk in een zelfgekozen hiërarchie met zelfgekozen collega’s, is een belangrijke bouwsteen voor de gelukkige stad.

Na een gesprek van Lucas Meijs en Pieter Desmet met de zaal, namen de aanwezigen plaats aan acht ronde tafels om een kickstart te geven aan de de agendasetting voor de gelukkige stad. Elke tafel had een specifiek stedelijk vraagstuk als thema, en werd afgetrapt door een organisatie die de uitgangspositie schetste. Zo starte de Provincie Zuid-Holland de tafel ‘wonen’ met de uitdaging van het woontekort voor middeninkomens dat de komende jaren voornamelijke binnenstedelijk moet worden opgelost, vertelde Van Gansewinkel aan de tafel ‘afval’ over de problemen en uitdagingen wat betreft de verwerking van huishoudelijk afval en schetste Rotterdam Sportsupport de context rond het gebrek aan beweging en het sportief inrichten van de stad.

ronde_tafel-3Sem Carree (Kleinhandel) aan de tafel ‘De Inclusieve Stad’, gehost door de Gemeente Rotterdam.

ronde_tafel-6Hubert Baardemans van het afvalverwerkingsbedrijf Van Gansewinkel schetst de uitgangssituatie.

Geïnspireerd door de verhalen van Pieter en Lucas ging men aan de slag om de uitdaging om te buigen tot prikkelende onderzoeksvragen voor studenten. Kun je flexibel bijbouwen in ruim opgezette modernistische woonwijken, waarmee je ook de levendigheid vergroot? Kun je afvalverwerking in buurten realiseren, waarbij een gevoel van trots en identiteit ontstaat? Hoe richt je een wijk zo in dat mensen die normaal weinig sporten in beweging komen en zo ook andere buurtbewoners ontmoeten?

ronde_tafel-7De tafel ‘mobiliteit’ in gesprek over onderzoeksvragen voor honoursstudenten en afstudeerders. Op de foto: Tjerk Wobbes (plein06).

Alle input wordt verwerkt tot een interdisciplinaire onderzoeks- en ontwerpagenda voor de gelukkige stad en wordt het startpunt voor de studenten die in februari met het honoursvak starten of willen afstuderen op één van de onderwerpen.

ronde_tafel-1

Na de ronde-tafel sessies: elke groep presenteert één onderzoeksvraag aan het publiek. Op de foto: Eva van Baren (Centre for Sustainability).

ronde_tafel-2

Studente Batoul Mesdaghi (studente TU Delft) presenteert de resultaten van de tafel ‘De Inclusieve Stad’.

Binnenkort is de agenda op onze website in te zien. In mei of juni vindt het volgende evenement plaats, het kenniscafé waarin de onder andere de honoursstudenten hun projecten zullen presenteren.

Zie hieronder een impressie van het evenement, gemaakt door Petra Rierink

Wij danken alle deelnemers voor hun enthousiasme en frisse ideeën!

Door: Stella

Foto’s: Petra Rierink